De opvanglocatie in Harskamp.  Foto: ANP

De opvanglocatie in Harskamp. Foto: ANP

HARSKAMP - Ede hield de komst vluchtelingen uit Jemen en Somalië naar Harskamp in oktober vorig jaar actief tegen. De gemeente wilde het dorp niet nog een keer overvallen met een groep vluchtelingen, want daarmee zou het overvraagd worden.

Dat blijkt uit interne communicatie van de gemeente Ede die Omroep Gelderland in handen kreeg door een beroep op de Wet open overheid (Woo). De eventuele komst van Jemenieten en Somaliërs speelde rond 5 en 6 oktober, toen de noodopvang voor Afghaanse evacués op de legerplaats in het dorp officieel net gesloten was.

Groepsapp

Het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) gaf op 5 oktober aan de gemeente door dat er diezelfde avond vluchtelingen uit Jemen en Somalië naar het dorp zouden komen. "Is René [Verhulst, burgemeester, red.] voor gaan liggen", schrijft een ambtenaar in een groepsapp van de gemeente. "[Er, red] Ontstond een onderhandeling", gaat het bericht verder. De uitkomst van die onderhandeling is dat er géén Jemenieten en Somaliërs naar het dorp kwamen, maar een nieuwe groep van 550 Afghanen.

In de groepsapp wordt positief gereageerd op de actie van de burgemeester. "Oftewel: COA en minjus [ministerie van Justitie en Veiligheid, red.] gingen in de herhaling alleen kregen andere reactie van ons", schrijft een ambtenaar. "Zijn wij beter voorbereid! Mooi!", wordt daarop geantwoord.

'Eigen volk eerst'

"Het was ongewenst dat we opnieuw het dorp overvielen met de boodschap dat er morgen nieuwe groepen vluchtelingen zouden komen terwijl de Afghanen net vertrokken waren. Er waren met name zorgen over het begrip en het draagvlak in de gemeenschap", duidt woordvoerder Reinier Polinder van de gemeente het gesprek in de groepsapp.

De eerste groep Afghaanse vluchtelingen die op de legerplaats in het dorp kwam, werd in augustus 2021 onthaald met een protest, waar onder meer 'eigen volk eerst', '800 opgedonderd' en nazi-leuzen werden gescandeerd.

Gemeente overwoog Harskampers voor bewustwording naar Auschwitz te sturen

Na het protest tegen de komst van Afghaanse evacués, heeft een ambtenaar het idee geopperd Harskampers op excursie naar Auschwitz te sturen, blijkt uit interne communicatie binnen de gemeente. “Misschien voor de langere termijn (dan zijn wellicht alle evacués alweer weg): mensen uit Harskamp (jong en oud) meenemen naar Auschwitz”, schrijft deze persoon. “De context van deze discussie is dat er wordt nagedacht over manieren waarom de bewustwording bij jongeren kan worden vergroot en het beeld van vluchtelingen verbreed kan worden”, legt woordvoerder Reinier Polinder desgevraagd uit. “Ambtenaren hebben dan ook wel eens out of the box ideeën, soms niet eens bedoeld om uit te voeren maar om iets te illustreren of onderstrepen.” Het idee is niet uitgevoerd.

Met de passage "COA en mijnjus gingen in de herhaling", wordt gezegd dat er een verzoek komt om vluchtelingen op te vangen, waarna op zeer korte termijn de bussen komen, vertelt Poliner. Voordat er een nieuwe groep vluchtelingen in oktober naar het dorp zou komen, wilde de burgemeester eerst in gesprek om het draagvlak te vergroten. "De komst van vluchtelingen doet een groot beroep op de lokale gemeenschap", zegt de woordvoerder. Toch voelde het dorp zich destijds alsnog overvallen.

Dat burgemeester Verhulst heeft onderhandeld met het COA, is normaal, legt Polinder uit. "De burgemeester was terughoudend om een nieuwe groep uit de reguliere asielstroom te huisvesten omdat het in eerste instantie een opvang voor Afghaanse evacuees betrof."

Uiteindelijk ging de noodopvang voor Afghaanse evacués in Harskamp op 1 december 2021 dicht. Nu worden er Oekraïense vluchtelingen in het dorp opgevangen.

Gemeente maakte zich zorgen over veiligheid Afghanen

De gemeente Ede hoorde dat het mogelijk niet veilig was voor de eerste groep Afghanen om in het dorp rond te lopen, nadat de quarantaineperiode was afgelopen. Op dat moment moesten de Afghanen volgens de toenmalige coronaregels tien dagen in afzondering zitten. “We kregen signalen dat wellicht sommige inwoners van Harskamp de confrontatie, fysiek en verbaal, met deze vluchtelingen wilden zoeken als deze in het dorp zouden rondlopen”, zegt woordvoerder Reinier Polinder. “Dat is een veiligheidsissue voor de vluchtelingen en voor de openbare orde. Dit is opgelost door extra rondes door Toezicht, zichtbare aanwezigheid wijkagent en gebiedsmanager, en door het gesprek aan te gaan met jongeren.”

“Deze signalen kwamen binnen via onder meer social media, de dorpsraad Harskamp en politie", gaat hij verder. "De oplossing was om beide groepen voor te bereiden op elkaar: bewoners Harskamp vertellen wanneer en wie er in het dorp kunnen komen en ook de vluchtelingen op mogelijke vijandigheden in het dorp. Concreet is er in overleg met COA gekozen toen om niet met grote groepen het dorp in te gaan. Achteraf bleken de signalen met name om moeders met kinderen te gaan die boodschappen deden, toen dat duidelijk werd verdwenen de signalen.”

Het COA reageert later op de gebeurtenissen in Harskamp.

Zie ook: Noodopvang Harskamp tóch nog niet dicht, dorp voelt zich opnieuw overvallen

Deel dit artikel