Ede onderzoekt handelwijze naar 'undercover onderzoek islamitische gemeenschap' - XON

Afbeelding ter illustratie. Foto: Khairul Onggon / Pexels

Afbeelding ter illustratie. Foto: Khairul Onggon / Pexels

EDE - De gemeente Ede neemt de handelwijze van het onderzoek naar islamitische organisaties in 2016 onder de loep. Dat zegt de gemeente in reactie op een artikel dat enkele dagen geleden verscheen in NRC: 'Undercover naar de moskee: geheim onderzoek naar islamitische organisaties’.

Ede was een van de tien gemeenten in Nederland die particulier onderzoeksbureau Nuance door Training en Advies (NTA) had ingeschakeld. NTA is het belangrijkste adviesbureau van de overheid voor radicaliseringskwesties.

"Wij begrijpen dat de islamitische gemeenschap in Ede het opgestelde rapport ziet als inbreuk op hun privacy", zo is te lezen in de reactie. "Als gemeente nemen wij hun zorgen en vragen uiterst serieus. Afgelopen zondag heeft reeds een eerste gesprek plaatsgevonden met vertegenwoordigers van de islamitische gemeenschap naar aanleiding van het artikel. We willen benadrukken dat het contact en de samenwerking die wij als gemeente met de islamitische gemeenschap hebben goed is."

Tijdsgeest van 2016

Volgens Ede moet het onderzoek gezien worden in de tijdsgeest van 2016. "Het onderzoek speelde in een periode waarin landelijk aandacht was voor terrorisme en radicalisering, uitreizigers en dreiging op dat vlak. Vanuit de Rijksoverheid, NCTV (Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid, red.), werd er richting gemeenten sterk op aangedrongen en verwacht dat zij polarisering en radicalisering ook lokaal zouden oppakken. In Ede hadden we bovendien aanleiding om zicht te willen krijgen op het lokale speelveld. Omdat we daarvoor de expertise niet zelf in huis hadden én om een onafhankelijk, betrouwbaar en niet beïnvloed beeld te krijgen, hebben we NTA gevraagd om onderzoek te doen."

De gemeente Ede stelt dat onderzoeksbureau NTA ontkent dat er undercover aan activiteiten binnen de moskee zou zijn deelgenomen "Voor ons als gemeente zijn er tot het verschijnen van het NRC-artikel in ieder geval ook nooit signalen geweest dat er sprake is geweest van een undercover operatie. Wel zouden er interviews hebben plaatsgevonden met betrokkenen binnen de islamitische gemeenschap, waarbij de onderzoekers zich als zodanig kenbaar hebben gemaakt."

Onderzoek veroordeeld

In het artikel van NRC veroordelen privacydeskundigen het onderzoek van NTA. "Volgens Bart Custers, hoogleraar Recht en datawetenschappen aan de Universiteit Leiden, overtreden gemeenten met de onderzoeksmethode de wet. Ook hoogleraar Staats- en bestuursrecht Ymre Schuurmans noemt de praktijken 'onrechtmatig'", aldus NRC.

Ede bekijkt of er aanleiding is om de ingewonnen informatie nog te bewaren. Een geanonimiseerde versie van het rapport wordt ter inzage gelegd voor de gemeenteraad.

Andere gemeenten die islamitische organisaties onder de loep namen waren Veenendaal, Rotterdam. Delft, Almere, Eindhoven, Huizen, Leidschendam-Voorburg, Zoetermeer en Helmond. Volgens NRC hadden 39 Noord-Hollandse gemeenten aanvankelijk opdracht gegeven voor zo’n onderzoek, maar staakten deze opzet voortijdig omdat er twijfels rezen over de methode. Utrecht overwoog het te doen, maar constateerde dat de gemeente hier niet toe bevoegd is.

Deel dit artikel